احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
155
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
كرده در بينى بچكانيد بعد از آن هم 60 گرم گل قند بخوريد . * مرزنجوش را بجوشانيد و با آن بخور دهيد بعد آب آن را صاف و شيرين كرده ، بنوشيد سپس تفالهى آن را هم بر سر ببنديد . هم اينكه شكر قرمز و خاكشير و ترنجبين و گز علفى را از هركدام به مقدار مساوى بجوشانيد و با آب صافكردهى آن تنقيه كنيد . * صبر زرد را در كمى شير مادرى كه طفل او دختر باشد مخلوط كرده و بر پيشانى بماليد و روى آن را ببنديد و از خوردن حبوبات و ميوههاى هستهدار از قبيل هلو و آلو و زردآلو و غيره نيز پرهيز شود . سردرد از غلبه صفرا : درصورتىكه سردرد به علت غلبه صفرا باشد ، داراى علاماتى است از قبيل شدت حرارت بدن ، خشكى لبها ، تلخى دهان ، سرعت نبض ، عفونت مدفوع ( قازوره ) ، رنگ ادرار كدر و ثقيل مىشود . خروج ادرار همراه با سوزش است و مجرا را ناراحت مىكند . در اين صورت بايد ابتدا خلط غالب را بر طرف كرده ( به قسمت اخلاط اربعه مراجعه شود ) و آش جو با عدس ، آش كشك ، آش آبغوره ، آش چغندر با گشنيز ، آش آب نارنج ، آش تمر هندى ، آب انار ، آب زرشك ، آب غوره ، آب پرتقال ، آب آلو ، آب عناب ، شربت نارنج ، ترشى خيار ، كاهو ، گشنيز با عدس پخته بيشتر استفاده شود . تا خون صاف شده و درجه حرارت بدن كم شود و رنگ ادرار صاف و شفاف گردد . همچنين مىتوانيد هربار تباشير صدفى و صندل سفيد را به نسبت مساوى بسيار نرم بساييد . گهگاه مقدارى از آن را در يك فنجان عرق بيدمشك مخلوط كرده ، و بنوشيد . * هر روز عناب ، زرشك ، آلوى بخارا ، آلوچه براقانى ، سهپستان ، تمر هندى و گل بنفشه از هركدام 10 گرم را با 3 گرم شاهتره مخلوط كرده و بجوشانيد و صبح ناشتا آب صافكردهى آن را با مقدارى ترنجبين مخلوط كرده ، ميل كنيد . * مقدارى آلبالو را بجوشانيد و آب آن را صاف كنيد ، بعد مقدارى شربت تمشك و مقدارى سكنجبين را با آن مخلوط كرده و بخوريد . * چهار ترشى كه شامل : تمر كحجرات ، تمر هندى ، زرشك و ليموعمانى سياه است ، همه را به مقدار مساوى باهم دم كنيد سپس آب آن را صاف و شيرين كرده ، بنوشيد . درصورتىكه بخور سركه به سر و مغز داده شود آن نيز مؤثر خواهد بود . سردرد از غلبه خون و صفرا : درصورتىكه خون و صفرا هر دو غلبه كرده باشد و ايجاد سردرد كند ، ابتدا ( به قسمت اخلاط اربعه در همين كتاب مراجعه كنيد ) و خلط غالب را بر طرف سازيد . بعد براى درمان آن هر صبح ناشتا ، عناب و زرشك را مخلوط كرده ، بجوشانيد بعد آب آن را صاف و شيرين كرده ، بنوشيد . از شربت آبغوره ، آش آبغوره ، آش سركه و آش تمر هندى نيز استفاده كنيد . سردرد از غلبه خون : درصورتىكه سردرد در اثر غلبه خون و حرارت باشد ، علامات آن گل انداختن و قرمز شدن رنگ لبها ، برافروختگى چهره ، ضربان نبض ، يبوست مزاج و سفت و سخت بودن مدفوع و سنگينى سر خواهد بود . در اين صورت بايد ابتدا ( به قسمت اخلاط اربعه مراجعه شود ) اقدام به رفع خلط غالب كنيد . سپس از آش آلوچه براقانى ، آش تمر هندى ، آش آبغوره ، آب عناب و آب دمكردهى شاهتره بيشتر استفاده كنيد . ضمنا هر روز 4 مثقال عناب ، 1 مثقال گل پنيرك ، 2 مثقال گل ختمى و همچنين گل بنفشه و شاهتره از هر كدام 1 مثقال را باهم مخلوط كرده و بجوشانيد بعد آب آن را صاف و شيرين كرده ، بنوشيد . * يك ليوان آب پرتقال بنوشيد و 2 ساعت بعد يك فنجان آب نارنج و 2 ساعت بعد 2 قاشق غذاخورى آبليمو را با شربت قند مخلوط كرده و ميل كنيد . * تخم گشنيز را نرم بكوبيد بعد با كمى سركه خمير كنيد ، بر سر بماليد .